Het is zaterdag 11 november 2023 en in België wordt Wapenstilstand herdacht. Ik hoor op het nieuws een kort fragment uit de toespraak van de vredesambtenaar in Ieper. Een erg mooie functie vind ik dat trouwens, zeker in een symbolische stad als Ieper. Hij vraagt aandacht voor huidige conflicten en vraagt ons ook oog te hebben voor langdurige oorlogen die we dreigen te vergeten door de nieuwe die onze aandacht op eisen.
Het volgende nieuwsitem sleurt de luisteraar meteen weer naar zo’n weerzinwekkend conflict en de desastreuze gevolgen daarvan. Het Al-Shifa-ziekenhuis in Gaza zit zonder stroom, door de blokkade en belegering van Israël die al meer dan een maand duurt. Veertig couveusebaby’s moeten het nu zonder kunstmatige beademing stellen. Er viel al een eerste oorlogsslachtoffertje onder hen. Elke ouder die ooit een couveusekindje had, weet hoe precair zo’n leventjes zijn. Deze baby’s zullen het waarschijnlijk niet overleven. Het zijn alweer veertig compleet onschuldige doden extra op de teller.
Ik moet denken aan de baby’tjes die samen met mijn boorling elf jaar geleden op de neonatologie in het ziekenhuis in Gent lagen. Sommigen waren zo klein en zo fragiel dat elke ademhaling van de machine een heel broos streepje hoop van de ouders betekende.
Ik moet ook denken aan de schilderijen van Marlene Dumas die ik zag in het Stedelijk in Amsterdam in 2014. Er waren een aantal portretten bij van zuigelingen. Slapend, met hun armpjes omhoog zoals boorlingen dat zo goed kunnen. Breekbare, sombere, vaak zelfs wat enge portretten. De hele solotentoonstelling ‘The Image as burden’ barstte van gevoelige en gewrongen portretten rond dood, liefde en verlangen. Zouden het baby’s kunnen zijn die al slapend vechten voor hun leven?
Foto: Cupid, 1994
Nog veel aangrijpender is het doek dat Dumas schilderde in 2002: Dead Girl. Het werk is geïnspireerd op een foto van een Palestijns meisje dat gedood was. De foto dateert uit de jaren ’70. Soms vergeten we hoe lang deze regio al geteisterd wordt door geweld. Marlene Dumas herinnert het zich als één van de eerste kleurfoto’s van een dode in de media.*
Aan dat alles moet ik denken terwijl ik intussen richting een feestje fiets. Een feest voor een driejarig neefje, in een warme living, in een veilig land. Verjaardagen die die baby’tjes in Gaza niet zullen vieren. Intussen komen overal ter wereld mensen op straat om de genocide aan te klagen. En gaat de genocide voort.
Hoe lang duurt deze vreselijke gruwel nog? Hoe lang nog? Hoe lang nog?
* in dit interview vertelt Marlene Dumas meer over de foto en het schilderij.
Tussen tijd en ruimte 
Plaats een reactie