De taart van Clara Peeters

Deze taart van Clara Peeters kreeg ik bij wijze van verjaardagswens toegestuurd van een oud-collega. Nieuwsgierig naar hoe die taart zou smaken, nam ik een duik in het oeuvre van deze bijzondere 17e eeuwse kunstenares. Een meesteres in het tafelstilleven.

Clara Peeters, Tafel met kleed, zoutvat, vergulde staande schaal, pastei, kan, porseleinen bord met olijven en bereid gevogelte, 1611, olieverf op paneel, 55 x 73 cm, Prado, Madrid

Over het leven van Clara Peeters weten we nagenoeg niks. Ze woonde en werkte waarschijnlijk in Antwerpen en moet ergens eind 16e eeuw geboren zijn. Gelukkig signeerde ze haar schilderijen en een aantal werken zijn ook door haar gedateerd. Een eerste werk is van 1607, de meeste werken duiken op tussen 1611 en 1620.

Nagenoeg al haar werken zijn stillevens, een genre dat erg in trek was bij de elite. Clara Peeters was bij de eerste schilders uit onze streek die zich toelegde op zogenaamde tafelstukken. Dure schalen met exotische vruchten, vazen met bloemen uit alle seizoenen, porseleinen borden uit China, wijnglazen à la façon de Venise, gevogelte en vis, klaar voor bereiding, maar ook tafels vol dessertjes!

Op deze tafel zien we van links naar rechts een bord met een wit broodje en een zilveren mes waar in het zwaar gedecoreerde handvat de naam van Clara Peeters gegraveerd staat, een sinaasappel en -partjes, een zilveren zoutvat, een vergulde tazza, een Roomer-wijnglas, een kruik afkomstig uit het West-Duitse Siegburg, een schaal met gebraden gevogelte en een porseleinen bord vol groene olijven. Centraal zien we een smakelijke taart. De tafel is voorzien van een duur linnen damasten tafelkleed met hier en daar bloemblaadjes en kleine takjes rozemarijn. Klaar om zo aan tafel te schuiven!

Dergelijke tafelstukken hadden uitdrukkelijk de bedoeling om op te scheppen. Dit is geen dagelijkse scène, zelfs niet voor gegoede burgers. Zowel het voedsel als het eetgerei is duur en dat mag de toeschouwer weten. Gevogelte verwijst vaak naar de jacht, een sport waar de adel graag mee uitpakt. Olijven en sinaasappels kwamen van Zuid-Europa, het porselein werd uit China geïmporteerd en was bijzonder gegeerd in Europa en zout was weliswaar onmisbaar in de keuken, maar ook heel erg duur.

Hoewel ik zelf meer een dessertjesliefhebber ben, heeft deze taart ongetwijfeld een eerder hartige vulling. Taarten werden in die tijd zowel met vis of gevogelte als met zoet fruit gevuld. De andere etenswaren op deze tafel doen vermoeden dat de taart een hartige pastei is.

Niet getreurd: Clara Peeters schilderde ook stillevens waar zoetebekken het water van in de mond krijgen. Zoals het uitgebreid dessertenbuffet hieronder.

Clara Peeters, Stilleven met taart, zilveren tazza met snoepgoed, porselein, schelpen en oesters,
ca. 1612/1613, 51,2 x 84,2 cm, privécollectie Rusland

Koekjes, suikergoed, gekonfijt fruit, een echte Vlaamse vlaai, amandelnootjes, maar vooral: een heerlijke en prachtig versierde taart, met takjes rozemarijn, hangertjes in de vorm van aardbeien en kunstbloemen van papier. Proficiat aan het feestvarken en smakelijk!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: